Drogi wojny

7 KOMENTARZE

  1. Kolejny dobry odcinek historii odnoszącej się do zdarzeń i miejsc znanych współcześnie a utrwalonych na zdjęciach które można na nich rozpoznać . Panie Marianie zachęcam do dalszej pracy

    • Piyknie Witom!

      Jako ze znajome ze dzisiejszych Glywic i Laband, poprosiyli mie o kontynuacja tematu ostatniyj „obrony Glywic“, no to ekstra do nicht cos’ jeszcze obszerniejszego i konkretnego postanowiouech sam dzisiej dodac’.
      Prosza teroski tyn sam ponizszy tekst, w pewnym synsie, potraktowac’ jako dalszy ciong do mojego wszkryfnincia ze 01.02.2016. Czyns’ci mojego poprzedniego i tego sam tekstu opracowouech na podstawie, orginalnych spomniyn’ /sprawozdania uczestnikow wydarzyn’ o kerych sam je „godka“.
      Sprawozdanie te w originale zaczyno sie 23.01.1945 i zawiyro opis dwoch kolejnych dni zmagan’ obron’cow Glywic i naszyj okolicy, we miyjwiyncyj tyj samyj odleguos’ci od Glywic, we jakyj zaczon swoj piyrszy odcinek tego podtematu „Drogi wojny“ z cyklu filmow „DETEKTYW HISTORII“ Pan Marian, to znaczy konkrete w odleguos’ci 10 km od Glywic. Dalyj we sprawozdaniu przewazajom juz fakty ze terynu miasta.

      Jedna juzas’ki konkretno geszichta(historia) ze walk ulicznych we Glywicach po wkroczyniu Ruskich. Je to pojedynek na terynie miasta miyndzy niymieckim „tygrysym“ a ruskim typym tanku, na kery niymiecke wojoki godali potocznie „Stalin 3“. To bou tank kerym zainteresowanie zachodnich aliantow bouo richtik sroge, a odnich zdanie o nimm bouo fest pozytywne jako o nowego (wtedy) rodzaju broni pancernyj/czougowyj. Oficjalnie mianowou sie tyn tank krotko symbolym IS-3, to znaczy „Iossif Stalin III“. Bou to rodzaj ciynzkego tanku i bou powaznym zagrozyniym (podobnie jak ISU 152, kere w tamtym czasie tysz bouy we Glywicach i okolicy) dlo niymieckich „tygrysow“ i „panter“. Jedyn (a nawet dwa ) ze tych tankow „Stalin 3“ je opisany je w sprawozdaniu naocznego s’wiadka i uczestnika walk obronnych we samych Glywicach. Wspominany sam przez mie konsek piyrwyj „tygrys“ pod dowodztwym Leutnant’a (podporucznika) Habich’a star sie ze „Stalinym 3“ na ulicach Glywic, a konkrete tysz na terynie jednego ze glywickich zakuadow przemysuowych, kaj ze ulicy przeniosua sie walka miyndzy nimi.

      … we wizjerze zauogi „tygrysa“ naroz pojawiouy sie dwa „Staliny 3“, kere wyjechauy z jednyj z bocznych ulic, tak co Habich merknou je dopiyro jak juz sie obrocauy na gonsienicach i odnich 12,2 cm kaliber lufy richtowauy na niymecke pancry. Niy bouo czasu do zastanowiania, niymiecko lufa „tygrysa“ ,kaliber 8,8 cm, wyszczeloua jak pieron i trefioua jednego z przeciwnikow. Trefiony „Stalin 3“ niy poradziou juz dalyj jechac’, ale obkryncou jeszcze lufa. We tyj samyj sekundzie pocisk 12,2 cm rombnou zaroski kole pancra Habich’a we jeden ze domow. Couko sciana frontowo tego domu obaloua sie na niymiecki pancer. Zauoga zmiarkowaua, ize maszyna niy poradzi sie wykaraskac’ ze podle tych wszyskich murow i belkow i obleciou ich strach. Probowali do zadku i ku przodkowi, ale jenda ze gonsiynic boua jaos’ czyms’ zablokowano. Komyndant Habich dou rozkaz inkszym zauogom „tygrysow“ wsparcia odniego jednostki i odciongniyncia uwagi ruskich
      „Stalinow 3“. Reszta komyndantow niymieckich pancrow gibko zareagowaua i juz boua przi „dowodcy“. Nr. 205 podjechou obok i juz skerowou ogyn’ na przeciwnika. We tym czasie „zaklyszczony“, 57 ton ciynzki, „tygrys“ dowodcy Habich’a dalyj probowou we manewrach „tam i nazod“ uwolnic’ sie z zaklyszczynia gonsienicy. Po paru razach nareszcie sie im to tysz udauo.
      W miyndzyczasie juz tysz niy bouo przeciwnika, inkszy „tygrys“ rozwalou uszkodzonego wczes’niyj „Stalina 3“, a drugi niy czekou na nic ino wycofou sie ze pola walki. Habich rozkazou komyndantom inkszych „tygrysow“ sztopnon’c’, bo bez wspomozynia infanterystow niy miauo dalyj odnich natarcie zodnego synsu. Krotko potym natarcie zostauo blank przerwane i oddziau „tygrysow“ dostou juzas’ inkszy rozkaz i „tygrysy“ skorowane bouy do, czeciego juz w tyn som dziyn’ , zadania – teroski ale skerowali sie na poudniowy-zachod od Glywic, kaj ruske tanki bouy coroski to blizyj richtunk Odra …

      Sam ino na koniec jeszcze dwa linki, jeden pokozuje pora miesiyncy pozniyj „Stalina 3“ we paradzie na ulicach Berlin a drugi to mapa sytuacyjno Gornego S’lonska, na keryj widac manewr okronzajoncy i richtunk natarcia ruskich siou we tamtym czasie i w naszych okolicach i coukego Oberschlesien (Gorny S’lonsk) we konsek szyrszyj perspektywie.

      http://schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=1013&pos=6

      http://schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=1013&pos=5

      Co do tych ruskich wojokow kere jadom na tankach, to podejzywom ize som to tysz czynsciowo zauogi samych tankow, kere jak przejyzdzauy przez zdobyte juz Glywice to niy musiauy byc’ dryny ( wewnontrz) we „maszynie“, no i mozno jeszcze tysz ze nimi przidzielone im infanterysty. Ajnfach w tamtych juz czasach praktykowane bouo te przidzielanie piechoty do czougow (i synsowne przeca) we terynach zabudowanych = cyle taktyczne i ochrony ze wspomaganiym. To wszysko niyzaleznie od normalenego kaj indziyj wspomagania manewrow infanteryjnych/piechoty broniom pancernom(czougami) we warunkach tzw. polowych. Tak ich to, podejzywom, knipsnou ruski kamerzysta, jak przejyzdzali przez zdobyte juz Glywice. Tak jak Pan Marian uwazom tysz, ize te fotki, na kerych widac’ piechota we walkach ulicznych na terynie Glywic, som (jak to sie dzisiej godo) „ustawione“.

      ps

      Jeszcze mozno na marginesie tematu zwiozanego ze czougami i Glywicami, jedna mauo ciekawostka dlo tych kere sie intersujom niy ino geszichtom (historiom) Glywic, ale i militariami.
      Kozdy wiy, ize we Laband produkowane bouy i som czougi, ale niy kozdy wiy, co duzo wczes’niyj we samych Glywicach powstawauy prototypy czougu o nazwie „Oberschlesien“. To bouo juz 100 lot tymu jak powstowou sam tyn szturmowy pancer. Najpszod powstauy dwa prototypy a potym juz i w kon’cu typ oznaczony mianym „Sturmpanzerwagen Oberschlesien II“. Gynau 13 firm ubiegauo sie o te zlecynie na tyn pancer (czoug). „Gorny S’lonsk“ (tuplikowane miano) – na koniec dostou go jako zlecynie glywicki przemys hutniczy. Konstrukcja jak by niy bouo za czasu I Wojny S’wiatowyj, boua tak innowacyjno, ize idzie jom uznac’ w rozwionzaniych za prekursorsko w nawionzaniu do pozniejszych czougow stosowanych w nastympnyj juz wojnie. Miyndzy inkszymi sam juz kerowca(motorniczy) miou siedzynie umieszczone z przodku pojazdu, nastompiouo oddzielynie pomieszczynia motoru i pomieszczynia artyleryjskego/strzelniczego, wiezyczka narychtowano sie zostaua cyntralnie, tzw „keta“ czyli „gonsienica“ niy obyjmowaua juz coukyj wysokos’ci pancra (czougu). Piyrwotny projekt bou pomysuym Hauptmann’a (kapitana) kerymu bouo Müller. Geszichta (historia) tak sie jednak pokulaua, ize do masowyj produkcji jednak juz niy doszuo. Rozwionzania technischen pomimo tego przetrwauy i bouy gruntym do dalszego rozwoju techniki tyj wtedy supernowoczesnyj broni pancernyj.

      Sam widac’ tyn pancer we roztomaitych obrozkach/ilustracjach:

      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/53/SO2.png

      http://www.aviarmor.net/tww2/photo/germany/oberschlesien/oberschlesien_5.jpg

      http://s252.photobucket.com/user/NUBINA/media/Oberschlesien_.jpg.html

      http://image.slidesharecdn.com/germantanksinwwi-thea7vandearlytankdevelopment-160115054921/95/german-tanks-in-ww1-49-638.jpg?cb=1452837004

      • Wyjasniynia do tekstu o tzw tanku „Stalin 3“

        Miano tego tanku dzisiej odnosi sie do modelu(typu) podawanego w licznych z’roduach jako produkowanego oficjalnie od maja 1945 – to niy niy som ale porawne dane! Juz wczesniyj, bo pod koniec roku 1944 tyn typ bou produkowany, (jako dalszo stopniowo polepszano modyfikacja poprzednika „IS 2“) co tak ino w niylicznych z’roduach je marginalnie napomkniynte – przewaznie podowano je informacja o latach powojynnych. Typ tyn przipominou z opancerzynia skorupa zouwia, ale potocznie Rusy mianowali go tysz „szczuka“ czyli szczupak.
        (To tela dlo uwaznych czytelnikow jako dodatkowo informacja.)

  2. Dowodzonycy 17 armii, kero miaua bronic’ Oberschlesien (Gorny S’lonsk) generau Friedrich Schulz, wiedziou, ize Rusy przewazajom fest siouami, ale pomimo to dwa tydnie broniou sie zaciyncie. Hitler rozkazou za wszelko cyna tyn drugi co do wielkos’ci okryng przemysuowy Niymiec bronic’, ale gen. Schulz po poru dniach juz widziou, co tyn rozkaz je niy do wykonania.
    Tysz plan coby XXXXVIII Korpus Pancerny i trzi dywizje piechoty utrzymauy „kociou“ (okronzynie) gornos’lonski utrzimac’ w niymieckich rynkach, tyn generau musiou uznac’ za niy do przeprowadzynia. Od strony Krakowa Rusy szli na Katowice i Chorzow, od pounocy front bot juz od richtungu Bytomia i Strzelec Opolskich. Juz niy pomogauo ani to ze samoloty niymiecke Focke-Wulf (typ F9) zostauy specjalnie uzbrojone we rakety R-4-M do zwalczania ruskich „tankow“(czougow). We oczach generaua Schulz’a Oberschlesienn bouo stracone …
    „Tygrysy” niymiecke miau juz tysz, od dugszego czasu, srogego przeciwnika we ruskich ISU 152.

    Po stronie obron’cow Glywic dodatkowo do regularnych oddziauow wojskowych, na przedmies’ciach bouy przidzielone niyliczne jednostki Volkssturm’u i Hitlerjugend. Niykere domy zamiynione zostauy w maue „twierdze“ obrony. Do tego wszyskego co Pan Marian wspomniou we filmie dodom mozno tym razym ale jakes’ szczeguy ze obrony Glywic. Obrona Glywic boua i we samym mies’cie we niykerych pywnicach umieszczono i dochodziouo niykedy do tzw. walk o ulice i nawet domy (ale to bouy epizody). Z innych odcinkow frontu krotkoterminowo sprobowano jeszcze wysuac’ „tygrysy“ – konkretnie sam np na odcinek obrony przi szosie Glywice-Zabrze kaj nataruy ruske „tanki“ na tyn trakt. Ta obrona Glywic to bouo ale tak jak dz’ganie szpyndlikym (szpilkom) we elefanta (suonia). Tygrysy z 20 dywizji, kere miauy pomoc obron’com Glywic miauy za zadanie zaryglowac’ tam ruske tanki przed tom szosom, ale nowe obron’cy nawet niy wyznane byli dobrze we terynie, skuli tak szybkego czasu we kerym zostali sam skerowane odnich pancry (czougi) – dopiyro pora dni wczes’niyj. Oprocz tego pancry odesuano sam czyns’ciowo ze 18 Dywizji Pancernyj ze odcinka frontu okolic na pounoc od Dunaju.
    3 kilometry od miasta, we richtunk Hindenburg (Zabrze), doszuo do starcia niymieckich i ruskich jednostek pancernych. Ruske tanki przekroczyli cesta (droga) ze wschodu na zachod i tam natrefiyli na nie niymiecke pancry. Teryn tam bou troszyczka ze wzniesiyniami. Po stronie ruskyj bouy tam na wyposarzyniu i amerykan’ske „Shermans’y“ no i oczywis’cie T34. Nad ranym (9.30.) Rusy zostali zaskoczone atakym niymieckich „tygrysow“. Blank gibko polouy sie juz 3 ruske tanki, pora inkszych zostao uszkodzone. Ruskich tankow ale bouo mocka wiyncyj jak niymieckich.
    A teroski blank konkrete o obronie …
    Miyndzy inkszymi ze strony niymieckyj trefiony zostou pancer Nr. 204 pod dowodztwym feldwebla (sierzanta) kerymu bouo Abeler. Nr 210 meldowou dowodztwu uszkodzynie ketow i zauoga musiaua sie ewakuowac’ (dopiyro jakis’ czas potym udauo im sie nowe kety narichtowac’ ). Nr 221 meldowou uszkodzono)zaklyszczono wiezyczka. Niymiecki kontratak na tym odcinku sie zachwiou. Niymiecke przewodnictwo (dowodztwo grupom/oddziauym pancrow) miou tam ze swoim pancrym Leutnant (podporucznik) Habich. Kole niego ustawiony bou Nr. 203. pod dowodztwym podoficera o mianie Kreitmeyer, kery jako mody podoficer, dostou odniego pancer dopiyro pora dni wczes’niyj pod komynda i to bou praktycznie odniego piyrszy powazny sprawdzian. Miou juz dwa zniszczynia przeciwnika na kon’cie, ale potym som sie ostou trefiony = odniego pancer bou trefiony od zadku i polou mu sie silnik. Zauga zdonzoua wyskoczyc’ i krotko potym maszyna eksplodowaua. Nr. 212 meldowou tysz w kon’cu krepniynto (pynkniynto) lufa. Tak to musiou tam dowodca Habich rozkazac’ cofniyncie do obrony na lini szosy. Na tym odcinku bouo 20 ruskich tankow meldowane do dowodztwa niymieckego. Jako ze Ruske naciyrali tysz na cyntrum Glywic, tak to niymiecke jednostki z tego odcinka dostauy rozkaz cofnon’c’ sie wiyncyj richtunk Glywice-cyntrum, do spomagania obrony infanteryjnyj. W tym samym czasie inno grupa wojsk, do obrony przed Ruskimi, we zachodniyj czyns’ci miasta, na nowo formowaua swojo linia obronno we mauym wspouudziale Volkssturm’u i Hitlerjugend – praktycznie byli to starsze chopy i modziki, kere czyns’ciowo niy byli ani dopozondku umundurowane – mieli ino opaski na rynkawach i pora pancerfaustow. Przikuadym niych sam bydzie, ize jeden niyletni kery tam bou odesuany, do pomocy przi obronie, bou ze Berlina, ale byli tam i mode chopcy ze Glywic i okolic. Na tym ale mozno jednak sam teroski skon’cza, bo wszysko to bouo by za szczeguowe i za wiela, na ino jak by niy bouo „komyntarz“. Beste blank na koniec mozno ino cosik jeszcze ze starych niymieckich kronik filmowych, z tamtych czasow, kaj jeden mody karlus zostou odznaczony przez samego Hitlera osobis’cie tzw „zelaznym krojcym“ (tyn „krojc“ mo tyn cosik spolnego ze geszichtom/historiom/ Glywic – ale to juz boua wczes’niejszo i inkszo geszichta/historia/ z dziejow naszego miasta…). Synek tyn brou udziau jako pomocnik, na jednym ze spominianych sam odcinkow we obronych walkach. Kto zno niymiecko szpracha, tyn bydzie wiedziou gynau kery synek to je. Sam link:

    Nakryncone je to (te ujyncia kroniki z tymi chopcami) ale juz duo dalli na zachodzie i trocha pozniyj , no i som to ostatnie ujyncia kronik ze Adolfym Hitlerym jake som oficjalnie znane i podowane we massmediach…

    Jak mi sie sam jakes’ literowe felery juzas’ przitrefiouy to wyboczcie.

  3. Wczoraj rozmawiałem ze świadkiem tych wydarzeń. Z opowieści dowiedziałem się, jak wyglądał wjazd rosjan do brzezinki. Wjechali oni od strony kozłowa przy okazji wysadzając duży dom, który stał przy skrzyżowaniu Kozielskiej i Kresowej. I jedna rzecz mi się nie zgadza. Skoro rosjanie natarli od strony Pyskowic i kierowali się na centrum, to czemu brzezinkę „zdobyli” z kierunku zupełnie przeciwnego? Czyżby kierując się na Racibórz, w Sośnicowicach przypomnieli sobie o Brzezince?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko