Tereny zalewowe Kłodnicy

6 KOMENTARZE

  1. Szanowny Panie Marianie – słowa uznania za wspaniały odcinek. Bardzo dziękuję i życzę Panu wielu równie ciekawych i udanych filmów.

    • Dziękuję.
      Ale naraziłem się tym cyklem powodziowym wielu osobom i instytucjom. Od działkowców ( podnoszą brzegi i dno polderów) po Spółkę DTS bo nawaliła na te poldery miliony ton ziemi. Ale – znając realia tego świata, nikogo to wszystko tak naprawdę nie obchodzi. Do zobaczenia przy fotografowaniu następnej powodzi.
      =M===================

  2. Tukej widac’ roznica pokolyn’. My co jeszcze momy „fatrow” rodzonych we czasach kedy to wszysko bouo „eine ganz normale Sache” znomy to i je to myniyj abo i raczyj wiyncyj rzeczom do nos klarownom i oczywistom. Bezto dobrze ze je ktos’ kto modym to poradzi spokojnie i kulturalnie juzas’ i juzs’ pokozywac’. Miyjwiyncyj pod kozdym odcinkym „Detektywa” o tym wspominouech = ze sie buduje na terynach osadowych i zalywowych, o tym ze bydzie jeszcze gorzyj bo gruby niy zasypujom wyrobisk pod ziymiom jak sie nolezy, ze hektary dorzecza Kuodki sie zapodajom i zapodac’ bydom. Niydbo sie o to co nasze oupy narichtowalii dobrego do nos wszyskic, robi sie dalyj te felery kere pokozuje Pan Marian. Co tu wiyncyj godac’ … . Powia co mys’la, chociosz bydzie to do wiynkszos’ci dzisiejszych Gliwiczan niyprzijymne (niystety). Jako bajtel bouech ze fatrym we lesie na grzibach. Idymy se tak we okolicy Prziszowki i kole osiedla tzw „Kosmonautow” natrefiyli my chopa kery do les’nyj rzeczki wylywou chymikalia. Fater chopowi zwraco uwaga ze tak sie niy robi. Na to padua odpowiedz’ „Panie to jest obojentne tu i tak jest wszysko „szwabskie” i „szwaby” to wemom spowrotem.” Dalyj niy komyntuja.

    Coby ale niy „marudzic'” a trocha juzas’ kuknonc’ na naszo geszichta, to mozno cofnymy sie do czasu kedy sie to wszysko zaczuo w synsie pozytywnym. Bou to koniec XVIII wideku i poczontek XIX. W tamtym czasie zaczua sie budowa starego „Kanaru” (Klodnitzkanal) – to w tym czasie zaczuo sie, jak to i poczyns’ci mianowou 100 lot potym Horst Bienek „ujarzmianie Kuodki”. Na naszych terynach boua tzw „Dziko Kuodka”, Kuodka czyli Kuodnica i powstowou „Kanar”. Ku tymu jeszcze te wszyske myn’sze i wiynksze wodiczki. Kto wiy dzisiej co to je Wiener Bache („Potok Wiedynski”)?
    Kedy powstowou „Kanar” i to juz wymuszauo poczontki regulacji Kuodki, na keryj bouo pouno muynow i przinalezoncych do nich rozlywisk. Te muyny wykorzystywaua sioua Kuodki ale jyj ujarzmic’ naprowdy niy chciauy i niy umiauy. Dopiyro jak piyrsze odcinki „Kanaru” bouy kopane to i koryto Kuodki zaczuo pokeku zmiyniac’ swoje ksztauty. Te muyny i woda ze Kuodki to bou tysz poczontek naszyj industrializacji. Taki muyn we Laband przi szyrokich rozlywiskach naszyj rzeki miaua familia Nossol i to odniyj przemysuowiec/kupiec Caro go kupiou i na odniego mechanizmie zaczuy sie poczontki Herminy czyli huty i industrii we Laband. Konsek dalyj te olbrzimie rozlywiska przed wieloma wiekami bouy terynym kery otaczou piyrwotny „zamek” i pradowno osada kole Laband (prosza niy mylic z tym zomkym od Welczkow Zakanau’ym. Sam dobrom ilustracjom niych bydzie militarno-topograficzno ilustracja, kero powstowaua we spomnianym sam przezymie czasie (przeuom wieku XVIII i XIX). Niych to bydzie z mojyj strony take specyficzne wprowadzynie do nastympnego odcinka „Detektywa” o kerym pod koniec tego filmu spomniou Pan Marian.

    Dalyj bydzie za tydziyn’

    ps

    Trocha we ostatnich filmach i tematach „Detektywa” brakuje niykerym tyj blank staryj geszichty naszyj okolicy – bezto trocha o tym napominom.

    A sam teroski ta spominano mapa:

    http://schlesien.nwgw.de/foto/thumbnails.php?album=1167

    (Ta mapa pod tom adresom niy bydzie dugo!)

    Dlo ciekawych inkszych aspektow naszyj geszichty zwracom uwaga na oznakowania tyj mapy. Pasjonaty geszichty znondom na niyj oznaczone stacje downych pocztylionow i szlaki pocztowe. Je to mapa ze atlasu wydanego we roku 1809 i na inkszych odniyj fragmyntach som te rzeczy tysz zaznoczane a nawet szubiynice i inksze ciekawostki.

    Pozdrowiom wszyskich Glywiczokow i Labanderow no i jak zowdy prosza wyboczyc’ felery i tzw „literowki”.

    Irek Czaja (synek ze Laband)

    • Na rzyczynie Pana Mariana trocha o tyj mapie wiadomos’ci.

      Mapa ta je czynsciom ze „szczegolnego” atlasu kery w tamtych downych (przeszuo 200 lot nazod) czasach bouo polecany i przeznaczony dlo szkolynia we wojskowych uczelniach i tysz dlo uzytku oficerow. Tak przinajmiyj je to opisane 3 lata po wydaniu tyj mapy i atlasu we pozycji pt „Versuch eines Handbuches der reinen Geogrphie als Grundlage zur höheren Militair-Geographie zum Gebrauch für Kriegsschullen und für Offiziere”. Je to na zicher szczegolno mapa dlo pasjonatow naszyj geszichty, widzymy na niyn niy ino muyny, „stacje pocztowe”, cesty (drogi/szlaki) pocztowe, uksztautowanie terynu i cieki wodne – zawarte na niyj som symbolami wiadomos’ci i o naszych Glywicach i okolicy. Kto zno sie na odczytywaniu znakow downych map to wiy, ize symbol kerym oznaczone som na niyj Glywice godo znawcy, co Glywice w czasie kedy powstawaua ta mapa bouy miastym ze ograniczonymi (downiyj cesarskimi za czasow austryjackich!) prawami miejskimi. Tak samo oznaczone som i So’snicowice. Opole do porownania je oznaczone jako maue miasto. Co to znaczy? To znaczy ze Opole miauo wiyncyj praw niz Glywice jako miejscowos’c'(miasto). To znaczy tysz ize Glywice w tym czasie straciouo dos’c’ na znaczyniu (tysz gospodrczym), w porownaniu do inkszych miast i miauo ranga miasta kere choc’ miauo ograniczone prawa miejske, to jednak miauo dlo coukyj okolicy szczegolne i wazne prawa ze wzglyndu na tzw „markty” czyli po polsku idzie powiedziec’ jarmarki. Take miasto miauo ale szczegolne znaczynie jak idzie o rzemies’likow cechy i jak idzie o Glywice bouo to w tym czasie miasto o tradycji tzw tytularnyj (w synsie nazwy i funkcji miasta). Potocznie i po polsku nalezauo by wuas’ciwie wtedy uzywac’ okres’lynia „miasteczko”, ale dzisiejszego czytelnika, kery niy zno sie za bardzo na niuansach historii Glywic moguo by to zakludzic’ do mylnych wnioskow – bezto proponuja uzywac’ i w tym wypadku okres’lynia „miasto”. Niy widac’ (przinajmiyj jo niy znod) na tyj mapie juz zaznaczonyj we Glywicach szubiynicy (we inkszych miejscach tego atlasu som te szubiynice kajniykaj zaznaczone) – to znaczy ize tam kaj „niydowno” we Glywicach wykopali te groby ze pochowkow po sciynciu guowy skazan’cow, juz w tym czasie szubiynica we Glywicach niy stoua. Przinajmiyj tak nalezy czytac’ ta mapa …
      Co jeszcze czytomy z tyj mapy?
      Czytomy ize okryng we kerym zawarte je nasze miasto uonczy ziymie/okryngi Glywic, Toszka i Suawiyncic jako jedyn okryng ze Gornego S’lonska.
      Piynknie widac’ poczontki budowy Klodnitzkanal (stary „Kanar”) i ciekawy je zaznaczony tyn mauy odcinek opisany jako „Canal” kole Cosel. Widac’ tysz ze tak jak Glywice tak i Toszek i Pyskowice miauy stacje pocztowe, za to Sos’nicowice jyj niy miauy chociosz tysz lezauy na szlaku pocztowym.
      Na zicher czytelniki i widzowie poradzom jeszcze wiyncyj tajymnic ze tyj mapy wyczytac’. Winszuja przi tym „czytaniu mapy” szpasu i ciekawych odkryc’.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko