OBOZY CZ.II

13 KOMENTARZE

  1. Dobrydziyn!

    Panie Marianie, jo posiadom zeznania wiynzniow kere swiadczom, ize we styczniu 1945 couki lager Gleiwitz I zostou, po wyprowadzyniu wiynzniow, przez SSmanow podpolony. W tym momyncie byli jeszcze chore wiynznie we lagrze, a couko kolumna trasom/piechty jak Pan spomniou, skerowano miaua byc’ do Breslau. Faktycznie trasa zmiyniono zostaua na richtunk cyl Kyndzierzyn-Blachownia. W czasie tego marszu SSmany uciykli a byli wiynznie wrociyli nazod do Glywic kaj zadbali o nich juz ruske wojoki. We szlustydniu szkryfna wiyncyj na temat tego lagru.

  2. Lager Gleiwitz ! powstou wuasciwie (tak jak Pan Marian tysz spomniou) miyndzy 8 a 27 marcym 1944 z inicjatywy Reichsbahnausbesserungswerkes, czyli „Zakuadow Naprawczych Taboru” (to moje tuplikowanie tego miana) we Glywicach. Poczontkowe komando kere tyn lager zakuodauo to bouo kajs’ miyjwiyncyj 20 wiynzniow, przewaznie stolarzy. Nastympny „transport” to bouo juz ca 70 wiynzniow Os’wiyncimia ze tzw komanda „Union-Werke”. Tymi wiynzniami z narodowos’ci byli przedewszyskim rusy, Poloki i Ukrain’ce. Nastympne miesionce to nastympne transporty, tak ze we wrzes’niu liczby wiynzniow przekroczoua 1000. Wiynznie pochodziyli ze obozow Mauthausen, Majdanek, Płaszow, ze obozow przejsciowych Drancy i Westerbork, z getta we Białystok i getta Łódź. Ze Os$wiyncimia wyselekcjonowano tysz wiynzniow zdatnych do roboty ze transportow kere pochodziouy ze Czechoslowacji, Jugoslawi, Wyngrow i Italii. We maju 1944 zaczua sie robota tych wiynzniow we spomniynym zakuadzie. Te komyndo kere tam robiouo mianowauo sie „Werkshalle”. Reparowali ni wagony towarowe i cysterny. Niykere wiynznie robiyli we s’lusarni i we pomieszczyniu kotuow, w kuz’ni, kole zakuadu przi robotach drogowych i jeszcze na lotnisku we cygelni. Robiyli 12 godzin we dziyn’ a od poz’nego lata 44 i nocki. Jak bouy pilne roboty to niykedy i tydziyn’ spali we zakuadzie we wagonach. Oprocz tego niykedy jeszcze musieli robic’ przi robotach zwionzanych ze lagrym.

  3. Spomniynia jednego z wiynzniow, kere dotyczom tu czasu od Oktobra 1944. Jak komyndant Lagru Gleiwitz I (sponniany we filmie Moll) we Os’wiyncimiu szukou wiynzniow kere sie znali na robocie kowala, to zguosiou si tysz tyn wiynziyn’ (Jan Jecha). Najprzod sprawdziyli go, eli nadowo sie do roboty – wyglondauo to tak — przi apelu wywauali wyznaczonych wiynzniow numerami i te musieli wystompic’. Potym ich szturchli kozdego i kto sie zakolybou (zachwiou) tyn usiou is’c’ nazod do baraku, a kto stou feast tyn sie nadawou do Glywic.
    Ze spomniyn’ tego wiynznia, kery tysz je tym kery opisou spomniany juz przezymie wymarsz we styczniu 1945 richtunk Breslau, wyniko ze te wagony kere reparowali to boua wagony przeznaczone do transportow kolejowych richtunk wschod. Ze inkszych z’rodeu istniejom jeszcze opisy i spomniynia warunkow zycia i roboty, i krotko godajonc we zakuadach czyns’c’ robotnikow staraua sie pomogac’ wiynzniom w miara mozliwos’ci ale bouy i inksze wypadki. We zakuadach tych oprocz tych wiynzniow ze tego lagru robiyli tysz tzw „robotniki przimusowe” no i oczywis’cie normalne robotniki tych zakuadow.

  4. Ja jeszcze raz w sprawie tych betonowych ogrodzeń które stały się tematem kontrowersyjnym : muszę zmienić ich nazewnictwo. Przejrzałem dziś wszystkie znane mi miejsca w Gliwicach gdzie stoją jeszcze te ogrodzenia. Mówiłem że są symbolem obozów – tu się trochę pomyliłem, bo oprócz obozów ( jak przy Sowińskiego czy Przewozowej ) ogradzano zakłady przekształcone w militarne służące produkcji wojennej jak np. Carbochem czy GZUT.
    W środę – obóz AL Gleiwitz II i Gasrusswerke – czyli znany nam Carbochem. A kto nie zna widoków z Carbochemu będzie zaskoczony filmem, straszną i surową czernią obiektów Gasrusswerke. Byliśmy tam z kamerą. Nawet po 70 latach te oryginalne hale fabryczne z roku 1942 zrobią na Państwu wrażenie.
    =M===============

    • Niy jest zech zicher eli te segmyntowe mury, kere Pan spomniou, som ze czasow wojny, pamiyntom je ale dobrze z przed kilkudziesiynciu lot. Take mury bouy i we Laband kole banhofu towarowego i we wielu miejscach, np ze czasow gerkowskich pamiyntom je ze roztomaitych skuadow wyngla i inkszego kruszywa = bouy tam uzywane do odgrodzania pojedyn’czych rodzaji kruszywa. To tak ino do przikuadu …

      • Dobrydziyn’

        Panie Marianie, niywiym co Pan mo we temacie lagrow o Laband, ale we Laband (w czasie wojny) bouo nojwiyncyj wiynzniow bo np we samyj naszyj hucie robiouo ich kajs’ 15000 ino we dwoch odziauach roboczych, tak ze prosza to odpowiednio mozno uwzglyndnic we Panskim cyklu. To bouo miejsce nojwiynkszyj koncentracji tych wiynzniow przeca we coukim terynie dzisiejszych Glywic. Couke Glywice w czasie wojny niy miauo ani pou tela wiynzniow co same Laband. We lagrach powojynnych bouo gynau to samo (dziesiontki tysiyncy wiynzniow we obozach powojynnych we Laband!), tak ze to we Laband powinny miejsca ich pamiynci powstac we piyrszyj linii. Wprowdzie na inicjatywa SLonzokow i Niymiecko powstou skromny symboliczny grob dlo ofiar powojynnych obozow we Laband, ale masowe groby som dalyj tematym tabu …
        Juz kedys’ tysz spominouech ze tzw „marsz s’mierci” szou przez Glywice i po wojnie. Byli to wiynznie powojynnego obozu a ich cyl bou powojynny oboz we Os’wiyncimiu. Tyn marsz Os’wiyncimia niy osiongnou tak samo jak tyn ze czasow wojny niy osingnou swojego cylu …

        We Laband czyns’c’ zabudowan’ obozow 3 razy zmiyniaua swoich „lokatorow” = najprzod byli to wiynznie obozow z czasow wojny, potym w nich mynczone byli wiynznie z czasow powojynnych, a na som koniec repatrianty np ze Francji ( ale i inksze) byli tam przejsciowe lokowane.

        Pozdrowiom i czimia dalyj kciuki!

  5. Jeśli chodzi o podobóz przy Carbochemie czy wspomni Pan coś o ruinach zabudowań prawdopodobnie obozowych już niszczejących na Ligocie Zabrskiej? Czy to w ogóle ruiny podobozu? Co mogło się tam znajdować jeśli nie obóz?? Kiedyś interesowałem się tematem, lecz nie ma żadnych informacji co tam mogło się znajdować… z informacji jakie wyczytałem kiedyś, dawni mieszkańcy podczas prac w ogrodach odkopywali jakieś szklane stare naczynia…

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko