DETEKTYW HISTORII : Nowy Bartłomiej

12 KOMENTARZE

  1. Proboszcz zaimponował wiedzą i terminologią techniczną. Ciekawe co jaki czas ciężarki napędzające mechanizm zegara trzeba podnosić?.
    Wszystkiego Dobrego w Nowym 2017 roku Życzę Redakcji Imperium!

  2. Witom

    Jak zwykle zadbou Pan Marian we tym filmie o pora ciekawostek namacalnych jeszcze. Szkoda ale ize te odcinki „Detektywa som take krotke i ze tak mauo w nich tyj downyj (poraset i wiyncyj lot staryj) gezichty. Som Petersdorf mo tak ciekawo geszichta, co o tm miejscu szuo by couki serial nakryncic’ – o nojstarszych dziejach, o podziale na staro i nowo czyns’c’, o powionzaniach Welczkow, kere miyszkali ze suzoncymi tysz we starym petersdorf’skim zomku, ze dworami krolewskimi i cesarskim, a nawionzujonc do poprzednich odcinkow „Detektywa” tysz i o wincyj jak jednym Welczku kery sam uzyndowou, a kere (Welczki)znodli miejsce posmiertnyj pamiynci tysz we murach Kos’cioua S’wiyntego Krziza (poprzednie odcinki!) – spominom to bo pamiync’ w tamtych murach/podziymiach niy ino jednego Welczka zawiyro … – to uciykuo autorowi we godkach poprzednich.
    Ale tysz jak widza cza sie sam ino na nowym kos’ciele dzisiej skoncyntrowac’. No to mozno pora ciekawostek juzas’ i odymie ku tymu co Farorz i „Detektyw” rzondziyli we filmie;

    Ta firma od outorzy we „nowym Bartku”, o keryj spominou Farorz, boua ze Zernik. Obrazy som namalowane ale przez firma Best ze Breslau.
    Planowanie postawiynia tam tego kos’cioua faktycznie siyngajom ale prawie do pouowy XIX wieku – wtedy to juz zaczuo sie piyrsze zbiyranie funduszowna tyn cyl, a we roku 1897 bouy powazne rozmowy z glywickim magistratym we planie – chociosz datowane som na zicher dopiyro we roku 1901. Piyrszy szpadel wbiou sie dycki do ziymi dopiyro na jesiyn 1907.
    Zaprojektowou tyn kosciou znany architekt, kerego dziesiontki kosciouow stojom niy ino we coukim S’lonsku, ale i we inkszych europyjskich landach. Mauo kto ale wiy ze i mauy piykny kos’ciouek we Karpaczu je dzieuym tego znanego autora(architekta) z tamtego okresu – polecom to widzom kere trafiom tam na urlop do Karpacza i okolicy.
    Dzwony ze wiezy „Nowego Barka” dwa razy bouy sciongane skuli wojnow niystety …
    Piyrszym inicjatorym budowania tego kos’cioua bou farorz Antoni Ledwoch – prosza niy mylic’ ze Ignacym Ledwoch’ym kerego grob Pan Marian widziou przi kosciele we Laband (Zakanau = Alt Laband) a kery juzas’ zauozou fundacja mojego rodzinnego kos’cioua S’w- Jerzego we Laband. Ignac tysz ale jakis’ czas bou duchownym we Sobiszowicach. Sam jeszcze roz widac’ powionzania Sobiszowic ze rodym von Welczek! (chociosz przeca Welczki byli wuascicielami starych Sobiszowic i np tamtejszego zomaka a „Bartek” juz nawet „stary” bou na terynach tzw „nowych” abo „miejskich” Sobiszowic – jednak von Welczek miou tam wiela do godki).

    dalyj bydzie juzas’ …

    • Co jeszcze z ciekawostek szuo by dodac’ to fakt, ize zygor na wierzy instalowou znany nom juz zygarmistrz-optyk ze jednego z odcinkow „Detektywa” kerymu jak pamiyntomy bouo Kraja a kery miyszkou niydaleko rynku glywickego – on go ale niy skonstruowou tym razym, ale ino instalowou. Piosek na budowa kos’cioua bou ze Laband i szpyndowou (ofiarowou) go znany detektywom geszichty ze Laband niyjaki Dudek. Obrazy drogi krzizowyj malowou spominany juz malyrz ze Breslau, ale szafnou ino dwa i umar, tak ze reszta niyma odniego robotom. szkoda ize farorz niy opowiedziou o relikwiach S’w. Bartuomieja (patrona s’lonskich Piastow), kere przeniesione bouy na otwarcie tego kos’cioua ze starego „Bartka”… . A mozno szuo by te relikwie pkozac’ w „detektywie” … ?

      • Szczyns’c’ Boze

        Mozno jeszcze jedna refleksja odymie, jak idzie o ta figura „Nypomuka” ze filmu, i tysz jedna zgodywanka ku tymu dlo naszych detektywow …

        Jak juz kedys’ spominouech Nypomuk to jedyn z nojbardziyj znaczoncych symboli naszyj wiary we Oberschlesien. Niykozdy wiy dzisiej jak to sie kedys’ we naszyj okolicy, w tym tysz i we Sobiszowicach fajrowauo i czciouo tego s’wiyntego, a szkoda to to bou piykny obyczaj bez duge lata. Opowia to na przikuadzie spomniyn’ ze czasow jeszcze austryjockich, bo ze roku 1735, a gynau ze 16 maja tamtego roku. Opis tyn udauo mi sie niydowno znons’c’ we starych archiwach. Bouo to jak sie s’ciymniouo we tyn dziyn’ czyli jak to sie u nos godo „po c’moku”, a zorganizowane bouo przez patrona Welczka, we Laband (ale podobnie dziouo sie i we Sobiszowicach i we inkszych miejscach kaj bouy „Nypomuki” popostowiane) – ino zodko tak fest jak w tamtym roku we Laband …

        … Po c’moku na zicher nojpiykniyj ale juz i po jasnoku – blank w stylu baroku, piykne dlo ucha muzyczne koncertowanie bouo suychac’ we Laband, tam kaj dzisiej je Zakanau (Alt Laband /Stare Labedy) – tak godajom stare teksty. I dalyj spominane je to tak:

        „… muzyczne koncerty, wiela setkow lampionow/lampow, s’wiatua wyciepywanych gwiazdow i swiatua inkszych fojerwerkow, a ku tymu sroge przedstawiynia scyn/obrazow ze zycia tego s’wiyntego.” (moje wolne tuplikowanie).

        Co sam wiela godac’ o kulcie tego s’wiyntego u nos we Wiyrchnym S’lonku – – przeca odniego figury bouy na naszyj ziymi juz udokumyntowanie stowiane zanim on jeszcze zostou oficjalnie s’wiyntym przez kos’ciou oguoszony (kanonizowany sie godo richtik).
        Co jeszcze pocza dopedziec’ to fakt ize Nypomuk stowiany bou, ja kole wody, ale dokuadniyj i nojczyns’ciyj kole mostow i mostkow. Tak bouo i we Sobiszowicach i we Laband, a familia Welczkow kozaua dbac’ o te miejsca tak samo jak farorze ze kos’ciouow. Piyknie ize te figury do dzisiej jeszcze som, a jeszcze piykniyj by bouo keby tyn abo inkszy farorz nazod i do tych piyknych fajerow psziszou razym ze wiernymi. Abo?

        Abo mozno jeszcze jedna tajymnica konsek zdradza ze tymi figurami zwionzano, i ciekawych je eli ktos’ sam wiy kaj jom w naszych okolicach idzie jeszcze znons’c’, a mozno i jakis’ detektyw geszichty jom rozszyfruje … (?)

        I to je zgodywanka kero mom dlo wszyskich kere sam kukajom.

        Powia ino tela => CHRONOSTYCH

  3. Oglądam w nowym roku nowy odcinek Pana Mariana i okazał się super. Ciekawi mnie jak z innymi kościołami i czy proboszcze też będą posiadali taką wiedzę. Jak zwykle brawo dla Pana Mariana!

    • Eeeeee to by było ciekawe. Dwa źródła bogatej wiedzy opowiadają o jakimś temacie. Ciekawy pomysł, tylko nie wiadomo czy na łamach tej TV czy kajś indziej? Pani Krisztino dobry pomysł. Pozdrawiam.

  4. Alfons Pauschner…Puszer z II i III liceum, nauczyciel muzyki,nosiliśmy z kolegami praktikable (stopnie dla chóru) w różne miejsca, to był początek lat 70-tych, Miło to wspominam, a tak w ogóle, to w Bartłomieju brałem ślub u X, Wilczka. Pozdrowienia dla P. A. Jabłonskiego.

  5. Witom roz jeszcze i dziynkuja za pora miuych wyrazow.

    Odpowiadom zaroski w nowym roku na pora pytan’ od widzow do mie okrynznom drogom skerowanych prywatnie (i jednoczes’nie jeszcze roz sam prosza, lepiyj te zapytania i komyntarze szkryflac’ sam pod odcinkami „Detektywa”).

    Piyrszo sprawa to sprawa tego potoku, kery puynou przez Sobiszowice = tyn potok juz downymi laty puynou niy ino na powierzchni, ale i podziymnie.Wuas’ciwie to puynou on wiycyj podziymnie jak na powierzchni. Wpuywou on we okolicy nasypu kolejowego do Kuodki (Klodnica). chodzi o wau odcinka kolejowego Glywice – Opole

    Drugo rzecz to sprawa terynow kere przilezauy do sobiszowickyj gminy kos’cielnyj w momyncie kedy powstowou tzw „nowy Bartek”. Tyn temat je trocha skomplikowany, bo zaistniou konflikt, kery 110 lot tymu musiou rozwionzac’ per dekret kardynau ze Breslau (Wroclaw) o mianie Kopp. Wuas’ciwie w momyncie kedy wbity zostou do ziymi piyrszy szpadel (budow kos’cioua), poprzez tyn dekret ze 04.11.1907 roku, kos’ciou zarzegnou dugo trwajoncy konflikt miyndzy Glywicami i Sobiszowicami, jak idzie o to kere teryny i kere wierne majom przinalezec do sobiszowickyj parafii a ty samym i sprawa finansowo. To znaczy okres’lone zostauy tym dokumyntym dokuadne granice parafii, a sprawa podatkow jszcze dodfatkowo zostaua uregulowano tak, ze przez okres 18 lot (od 02.05.1906) gmina kos’cielno „Wszyskich S’wiyntych” za te lata boua zobowionzano za teryny tzw „sprzeczne” (miyndzy tymi kos’cielynmi gminami) kasie gminy sobiszowickego kos’cioua wypuacac’ odpowiednie kos’cielne podatki z tych terynow przipadajonce. To dugo geszichta czymu sie tak stauo, ale nojwazniejsze w niyj je to ze „Stary Bartek” niy mies’ciou swoich wiernych i czyns’c’ z nich nerwowaua zachowaniym (podobno) wiernych kos’cioua „Wszyskich S’wiyntych”. Tak ze opisy, o kerych spomniou „kapelonek” (to okres’lynie kere ludzie uzywajom niy zowdy prawiduowo – bezto prosza mi to wyboczyc’!) kery spominou o ciz’bie we „starym Bartku” downymi czasy, niy przesadzou => jak podajom stare teksty cizba boua tako ze niy ino niy bouo kaj stoc’, ale i luftu brakowauo i ludziom i organom, tak ze zdorzauo sie podobno ze i muzyka organisty „starego Bartka” szfankowaua z kuli barku luftu … – bo „piszczouki dostowauy za mauo luftu, a ludzie szturchali obsuga i organisty … 😉
    Spomniany sam w tekscie dokumynt zostou opublikowany do wiadomos’ci naszego miasta, a wyniko z niego tysz ze zadziauou prawnie od daty 15.01.1908.

    Sprawa trzecio to sprawa podziymnych przen’s’c’ i legynd z nimi zwionzanych. Downe teksty spominajom o anomaliach geologicznych gynau na terynie kery odpowiadou by tym przens’ciom. Chodzi o obserwowane porom zimowom uskoki terynu i w tych miejscach wystympujonce/zaobserwowane cieplejsze miejsca na powierzchni ziymi. To typowe zjawisko dlo takich terynow, kere je obserwowane niyjednokrotnie tu i tam i w dzisiejszych czasach i na inkszych terynach. Sprawdzic’ tego juz dzisiej niy pon’dzie najprawdopodobniyj, ale mozno warto to na „wszelki wypadek” i wiedziec’ …

    Pozdrowiom i winszuja wszyskim widzom i czytelnikom mocki zdrowia we tym nowym roczku 2017.

    ps

    Panie Marianie, musza sam cos’ szkryfnonc’ jako maue przeprosiny dlo Farorza z „nowego Bartka”.

    We jednym momyncie przez pomyuka/niyporozumiynie trafiouy do uszu „Farorza” zdania o (mianuja to tak umownie jako niyporozumiynie) => oczywis’cie chodziou „tam Panu Marianowi o dzwony ze kos’cioua „Wszyskich S’wiyntych” a niy te ze „Sobiszowic”. Prosza i mie i we moim imiyniu Panu Marianowi, to wybaczyc’. Co w tym bouo pozytywne to fakt ze wiymy kaj te przez hitlerowcow skonfiskowane dzwony ze „Wszyskich S’swiyntych” som dzisiej. Na szczyns’cie niy poszuo to na wizja:)
    Przi okazji kedys’ sprobuja sie dowiedziec’ eli szuo by je „knispnon’c'(sfotografowac’).
    Nawiasym godajonc i dzwon ze niydalekego Glywicom Rudna udauo mi sie juz downo tymu znons’c’ – sam odniego fotka:

    http://schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=399&pos=281

  6. Bardzo mi się podobało.Nasz Ksiądz Proboszcz jak zwykle zawsze gościnny i przygotowany.Brawo Panie Marianie ,bardzo lubię Pana program.Wszystkiego dobrego.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko