DETEKTYW HISTORII: Radzieckie szpitale wojenne cz.1

4 KOMENTARZE

  1. Piyknie Witom

    Temat rzeka i wuas’ciwie szuo by szkryfnonc’ couko kniga o geszichcie szpitali we Glywicach wogole. Tematym „Detektywa” je czas kedy sam „urzyndowali” Ruske i odnich polske-komunistyczne pobratyn’ce, ale naprowdy warto sie na poczontek cofnon’c’ nazod. We filmie uzywo sie wyrazow „szpital” i „lazaret” to juz je sprawa kero je dlo detektywa histori interesujonco. Kedys’ jedyn z odcinkow opowiadou o Tymplariuszach i spominali my o ich powionzaniach ze Cystersami. To bouy czasy kedy zakonniki zajmowali sie tysz i opiekom nad ludzmi w potrzebie – tysz chorymi i „szpitalniki” juz mieli swoja funkcja. Zapewne bouo tak i na naszyj ziymi w powinzaniu ze tymi tymi zakonnikami i rycerzami. Wtedy powstou ale juz tysz i wyraz „lazaret”, chociosz z czasym zmiyniauo sie odniego dokuadne odniego znaczynie formalne. Niy kozdy wiy ze tyn wyraz asocjuje sie w jego etymologi ze wyrazym Nazaret, a to wszysko przez historia pewnyj wyspy wele Wenecji – mys’la ze kozdy detektyw to znondzie ajnfach i gibko. Jak juz idzie o lazarety/szpitale to momy tysz np wiadomos’ci o tyj funkcji we Glywicach w czasie tzw wojyn napoleon’skich. Czasy niymiecke i rozwoj nowoczesnego szpitalnictwa we Glywicach tysz momy juz udokumyntowane wspomniyniami niymieckojyzycznych autorow, tak samo jak bogate som pamiontki zwionzane ze lazaretami we Glywicach w czasach I wojny s’wiatowyj. W tamtych czasach lazarety bouy oprocz szpitali np przen’ciowo na „Nowym S’wiecie” w obiektach bractwa strzeleckego ( o tym bractwie juz bouo we „Detektywie”) abo w jednym budynku niydaleko pozniyjszego kina „Capitol” czi tysz we samym budynku we kerym bouo i te kino. Tukej bou nawet cesarz odwiedzac’ rannych wojokow. Potym Glywice dalyj funkcjonowauy dlo wojokow jako miesce lazaretiw, czi to garnizonowego czi to rezerwowego. Tak bouo i w czasie II wojny s’wiatowyj pod administracjom niymieckom, bo niy ino szpital miejski podpozondkowany bou na cyle i wojskowe ale i odniego filie tak przipozondkowano. Jako ciekawostka dodom ze i formacje SS miauy sam w tym synsie i swoje obiekty. Dane niymiecke godajom nawet o obiekcie medycyny weterynaryjnyj przeznaczonym dlo koni ze armii. Jak idzie o czas przen’s’ciowy w czasie walk o Glywice we roku 1945 to momy tysz opisy wojokow niymieckich kere to opisujom. Potym czyns’c’ personalu niymieckego medycznego robioua i pod ruskim komandym. Dugo to niy trwauo jak wiynkszos’c’ tych niymieckich pracownikow wypyndzono i wyjechaua do Niymiec ( z mauymi wyjontkami). To take ceiekawostki na marginesie. Obiekty medyczne niymiecke przejynli Ruske i Poloki. Armia tzw „Ukrinsko” („front ukrainski”” kero przeszua przez Glywice miaua sam 7 oficjalnych szpitali, ale objektow samych downych szkou na cyle szpitalnictwa Ruske zajynli 17 (same szkouy!). Oprocz tego inksze budynki zamiynione bouy na szpitale. Narazie wiyncyj niy byda szkryflac’ bo niychca wyprzedzac’ tego co Pan Marian bydzie przedstawiou. Oboczymy jak sie temat rozwinie i zaleznie od tego ewyntualnie to dalyj postarom sie rozwinonc’. Na zicher niyjedyn Glywiczok bydzie zaskoczony jak sie dowiy kere budynki i obiekty we Glywicach speuniauy role szpitali czi lazaretow i w roku 1945-6 … .

  2. Jeszcze cos’. Panie Marianie, pytou sie Pan o jyn’cow wojynnych. Niywiym jake jyn’cy mogli byc’ we budynku o kerym Pan spominou we filmie, ale wiym jake jyn’cy we roku 1945 byli we Glywicach. Zaleznie od miesioncy tyn rok to byli jyn’cy armii sowieckyj, ale i np Angliki, Nowozelandczyki, Walijczyki, ale i zdarzali sie obywatela Francji, Belgii i Holandii. Boua tysz mauo spominano sprawa ludzi zwionzanych ze armiom Wuasowa. Wiadomo ze we Laband Wuasowcy byli juz i wczasach niymieckyj administracji i potym we jednym ze lagrow zorganisowanych przez sowietow tych „Wuasowcow” tysz czimali. Czysy niymiecke to ciekawo geszichta jak idzie o Wuasowcow, bo odnich dowodztwo przijechauo nawet do Laband w czasach niymieckich sprawdzic’ warunki zycia i pracy tych obywateli Ukrainy kerzy pracowali dlo Rzeszy Niymieckyj. Wynik tyj wizytacji wedog sprawozdan’ bou zaskakujonco pozytywny. Czyns’c’ sowieckich ale tzw jyn’cow i robotnikow przimusowych Ruske uwazali (po odpowiednim rozporzondzyniu Stalina) za zdrajcow i tysz ich zamykali i zsyuali na roboty. Z tymi „robotnikami przymusowymi” zresztom faktycznie czynsto tak bywauo ze niy byli oni zodnymi „przymusowymi” robotnikami ino zguaszali sie na ochotnika dlo pracy w Rzeszy Niymieckyj a dopiyro po wojnie starali sie fauszowac’ prawda i twiedziyli ze byli wywiezyni na sioua na roboty. Wiadomo mi o obywatelach kerzy to robiyli np z takich krajow jak Polska, Ukraina czi francja Francja. Ciynszko bouo po wojnie to niyroz sprawdzic’ kto bou w tym synsie ochonikym a kto niy. Niy znaczy to ale ze wszyscy takimi byli, faktycznie byli i naprowdy robotnicy przymusowii byli i to dziesiontki tysiyncy tych „przimusowycvh robotnikow – w tym i jyn’cow, np w samych fabrykach we Laband zatrudnionych. Zresztom po wojnie niykerzy z nich ostali sie jakis’ czas – z opowiadan’ znany mi jest przipadek takich Francuzow kerzy pora lot egzystowali np we Laband, i wyjechali z Laband dopiyro jak praktycznie tzw „repatrianty” polskego pochodzynia zostali sam osiedlani we Laband. Niykerzy ze tych jyn’cow i robotnikow padli tysz i ofiarom tzw „wyzwolicieli”. O Zydach juz my godali we inkszych odcinkach. Jako ciekawostka cza spomniec’ tysz o obywatelach niymieckich kerzy osiedlani byli w naszym mis’cie kerzy pochodziyli np ze Sebii i inkszych regionow pozniejszyj Jugosuawii, abo ze Bezarabii czy Ukrainy i Rumunii. Zresztom po wojnie juzas’ osiedlane sam tysz byli, tym razym polskego pochodzynia ze np Serbii i inkszych ziymi Jugosuawii, no i tysz Ukraina i inkszych krajow. Ale wracjaonc gynau do piyrszych miesiyncy roku 1945 i jyn’cow kerych czimali Sowiety, to mogli to byc’ np te kerych oni wyzwolyli ze niymieckyj niywoli, abo np wspomniani Wuasowcy. Historia Wuasowcow pod koniec wojny i po wojnie to osobno geszichta i wiadomo ze zachod ich wydou na pastwa Sowietow. To som ciekawostki i epizody kere som maukomu znane, tak samo jak np niyjednego poczontkujoncego „detektywa historii” z Polski moge zaszokowac’ informacja o wycofujoncych sie przed Ruskimi na zachod Europy formacjach polskyj Armii Krajowyj w porozumiyniu ze Niymcami. Brzmi to dlo Polokow mozno niywiarygodnie, ale i tak bywauo. W tym synsie niywiym eli sie jeszcze dowiymy jake jyn’cy mieli by w tym napomnianym budynku sie znajdowac’w tamtym czasie … . Zyjonc na tzw zachodzie natrafiouech na wiela z tych wymiynionych sam losow ludzkich, czi to z terynow Polski czi Ukrainy, ale pamiyntom ich i ze terynu Glywic dugo powojynnych. Prywatnie ludzie niykedy o tym godali, ale we oficjanych z’roduach zodko o tym Pan cos’ znandzie.

  3. Panie Marianie, Pan ma niesamowitą wiedzę, odcinki coraz ciekawsze!!!! Po prostu super!!!! Kibicujemy z kolegami nad Pana rozwojem!

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko