Dekomunizacja ulic w Gliwicach. Sprawdź czy czeka Cię wymiana dokumentów! [Os. Łabędy]

Zmianę nazw ulic, placów czy całych dzielnic miast wymogła ustawa z dn. 01.04. 1916 o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych i pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń organizacyjnych, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomników.

Wszelkie linki do tekstów ustaw oraz do materiałów, według których Państwo będziecie mogli sami wyrobić sobie opinię o dekomunizacji w Polsce i w Gliwicach, podajemy w końcowej części opracowania.

W Gliwicach roku 2017 istnieje 815 ulic, których nazwy przeanalizowaliśmy pod kątem obowiązującej ustawy dekomunizacyjnej. Oczywiście całe poniższe opracowanie jest jedynie sugestią autora, popartą fragmentami życiorysów patronów ulic w części związanej z ich działalnością socjalistyczną lub komunistyczną. Biografie te są materiałami ogólnodostępnymi w internecie.

Wyselekcjonowanych zostało 40 takich nazw w różnych dzielnicach Gliwic. Dla Państwa wygody podajemy je z wyjaśnieniami, według dzielnic miasta.

Istnieje jednak spora ilość dzielnic, gdzie nie natrafiliśmy na ani jedną niewłaściwą według ustawy nazwę ulicy. Są to osiedla: – BAILDONA, BOJKÓW, BRZEZINKA, CZECHOWICE, KOPERNIKA, LIGOTA ZABRSKA, OBROŃCÓW POKOJU, OSTROPA, POLITECHNIKA, SIKORNIK, SOŚNICA, SZOBISZOWICE, ZATORZE, ŻERNIKI.

Autor kolażu Joanna Michalik

Istnieją równocześnie w spisach miejskich ulice z „niewłaściwymi nazwami”, które figurują wyłącznie na papierze lub na mapie, są też wyszczególnione w gps-ie, lecz nie są w jakikolwiek sposób oznaczone w terenie z uwagi na brak budynków czy tabliczek informacyjnych. Podczas wizji lokalnej w terenie, nie udało się na nie więc natrafić. Są to: ul Wandy Wasilewskiej (Łabędy) – została prawdopodobnie wchłonięta przez Hutę Łabędy, ul. Kniewskiego i Krasickiego (Trynek). W Łabędach nie traficie też na piękną ul. Szenwalda na Os. Literatów, bo uliczka chociaż istnieje – jest całkowicie bezimienna.

Z kolei dzielnice wprost „nasączone” nazwami ulic do sugerowanej przez autora zmiany to: Łabędy, Trynek, Stare Gliwice, Śródmieście oraz Wojska Polskiego.

Zapraszamy więc do lektury. Nasze wycieczki podzielimy na dzielnice. Zaczynamy od osiedla Łabędy:

ZESTAWIENIE ŹRÓDEŁ INFORMACJI:

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000744 – ustawa dekomunizacyjna

http://dziennikustaw.gov.pl/du/2017/1389/1 – nowelizacja ustawy dekomunizacyjnej

http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2016/2270/1 – ustawa dezubekizacyjna

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/polityka/zmiany-nazw-ulic/nazwy-ulic – Informacje IPN

https://www.arslege.pl/propagowanie-faszyzmu-lub-totalitaryzmu/k1/a292/ – SYMBOLE TOTALITARNE

https://bip.gliwice.eu/pub/html/um/files/GE/Alfabetyczny_spis_nazw_ulic_skroconych_i_pelnych.pdf

http://bip.gliwice.eu/?q=spis+ulic+ spis ulic Gliwic wg dzielnic

http://dzielnicegliwic.pl/ szukanie dzielnicy Gliwic wg ulicy

https://bip.gliwice.eu/strona=10399 zmiany nazw ulic w Gliwicach od 1989

Marian Jabłoński 2017

23 KOMENTARZE

  1. Witom

    Panie Marianie Jozef Wieczorek niy bou S’lonzokym, wryncz przeciwnie, on bou z tego regionu Polski kery na S’lonzokow dziauo szczegolnie jak puachta na byka.

    Niyzgadzom sie tysz ze stwierdzyniym ze wszysko co „ludowe” je teroski skazane na index. Niy kozdy ludowiec bou komunistom. Oprocz tego, jak sie niy myla, okres’lyni „ludowcy” podobnie jak np niyludowiec Korfanty byli osadzani w polskich obozach, i tych przedwojynnych i tych powojynnych. Abo?

    To take moje maue i krotke uwagi do wypowiedzi z filmu … .

    Co do „czerwiyni” we Laband to je ona widoczno jak idzie o sprawa reprezyntantow dzisiejszych wuadz miasta – wiadomo o kego chodzi. Mys’la ze bezto te komunistyczne miana we Laband tak licznie sie ostauy. Co z tym fantym bouych komunistow we wuadzach Glywic ? Mozno projekt dekomunizacji cos’ na tyn temat mo do powiedzynia (?)

    ps

    Co do zmiany tych mian ulic, to niych mi Pan wierzy ze lepiyj na zicher czujom sie miyszkan’cy ulicy Dlugiej niz Koniewa, chocioz to ta samo ulica, kero zresztom trzy razy miaua we mianie wyraz okres’lajoncy dugos’c’ ( w tym piyrszy roz po niymiecku). Je to dobry przikuad dekomunizacji ze lat wczes’niejszych 😉

  2. W ustawie jest mowa o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego. Z ciekawości wiec zapytam, czy wśród patronów gliwickich ulic znalazł Pan kogoś, kto w swoim życiu miał jakiś epizod, który mógłby być podstawą do zmiany w związku z „propagowaniem innego ustroju totalitarnego”? Czy w ogóle prowadził Pan badania pod tym kątem? Dziękuję i pozdrawiam!

    • Zagadka dlo Gliwiczan – kto je autorym tych wersow?

      „Ludzi wielkich – nic nie uchroni
      Przed poezją historii: legendą.
      Już za życia zapowiedź im dzwoni
      O tej pieśni, co śpiewać im będą.
      Dzisiaj – cisi, strudzeni i skromni
      W prozie dnia pogrążeni są szarej,
      Ale tli się już płomyk potomny,
      Co wybuchnie błękitnym pożarem.
      I tak samo jest z wielkim narodem:
      Aż do klechdy podniosą go dzieje,
      Idącego upartym pochodem
      W blask zwycięstwa, co w dali widnieje.
      Szary trud – złote baśnie oprzędą,
      Struny o nim dźwięczące – zakwitną,
      Ludy świata wspominać go będą
      Nie zwyczajną pamięcią – błękitną!
      I już tli się, czekając, ta łuna
      Legend przyszłych o Wiośnie, o Wschodzie,
      I zakwitniesz, zakwitniesz na strunach,
      Twórco ery, radziecki narodzie!
      Wieki dadzą ci rangę bajeczną:
      Epos – jakąś wszechludzką Bylinę,
      Z Rewolucją, krasawicą wieczną,
      Z wiecznie żywym herosem Stalinem.”

      • „Wujek Google” podpowiada, że Julian Tuwim. Jestem tym zaskoczony, ale nie uważam, by z powodu tego wiersza należało zmienić jego ulicę. Jego zasługi dla polskiej literatury są na tyle duże, że ulica powinna pozostać. To samo dotyczy zresztą Broniewskiego.

        • I tukej widac’ niystety wedog mie brak krytycznego spojrzynia, bo czymu mo byc’ traktowany jedyn komunista inaczyj od drugego(?)
          Oni wszyscy akceptowali zbrodnie kere tyn systym popeuniou, i co najgorsze robili to s’wiadomie i z premedytacjom- Abo?

  3. Zakaz propagowania ustroju totalitarnego nie nie jest biczem na samych komunistów, tylko na samorządy miejscowości. Nie mogą pozwolić na istnienie nazw związanych z komunizmem tzn ustrojem totalitarnym.
    Czy prowadziłem badania ? Oczywiście. Dlatego powstał film. A znalezienie błędu w tych badaniach należy już do Pana.
    =M=====================

    • Nie wiem, czy dobrze zrozumiał Pan moje pytanie. Chodziło mi o to, że w filmie mówi Pan wyłącznie o komunistach (zresztą o całym przedsięwzięciu mówi się jako o „dekomunizacji nazw ulic”), a w treści ustawy znajduje się także sformułowanie „lub innego ustroju totalitarnego”. Czy więc analizował Pan życiorysy patronów gliwickich ulic pod kątem tego, czy np. któryś z nich był powiązany choćby z przedwojennymi organizacjami faszyzującymi, z aprobatą wypowiadał się o polityce III Rzeszy, podczas wojny walczył w szeregach Wehrmachtu etc., co mogłoby stanowić postawę do zmiany nazwy ulicy ze względu na propagowanie ustroju totalitarnego (ale innego, niż komunizm). Mam nadzieję, że takich ulic w Gliwicach nie ma, ale zapytać nie zaszkodzi 🙂 Dziękuję i pozdrawiam!

      • Kompletnie sie z kolegom po czyns’ci niy zgadzom. Byc’ zmuszonym walczyc’ jako wojok we jakyjs’ armii to coukym cos’ inkszego jak np to co pisou od siebie i z przekonania Tuwim abo podobnie (jak niy gorzyj) np Wislocka, keryj w zyciu bych niy prziznou zodnyj nagrody. Tak ze tym „etc.” to roztomaicie to bywo. Ale co do faszyzujoncych politykow, jak np Dmowski, to warto to podkres’lic’, ize niystety w tym wzglyndzie spoueczyn’stwo Glywic je dzisiej w ogromnym stopniu niydoinformowane (nazwijmy to tak umownie).
        Faszyzm i komunizm som jedyn drugego warty i niy stosowou bych sam taryf ulgowych. Wryncz przeciwnie, jak sie w szkouach uczy o kims’ takim jak Tuwim abo Wisuocka (i wielu inkszych) to powinno sie to robic krytycznie a niy cyganic’ modych ludzi, bo do niczego dobrego to niy doprowadzo.

  4. Nie ma w Gliwicach takich patronów ulic czy placów. Jest Baildon ale ten nie związany jest z hitleryzmem. Zresztą – takie nazwy zostały skrzętnie wyszukane i wymazane w latach 50 -tych. Widział Pan skuwane niemieckie napisy i nazwiska na cmentarzach ? To jest ówczesne odniemczanie miasta.
    Trochę jednak żałować należy niszczenia pamięci. Pomnik wdzięczności Armii Czerwonej na pl Piłsudskiego mógłby być doskonałym symbolem totalitaryzmu. Oczywiście z odpowiednim wyjaśnieniem na jakiejś tablicy. Brązowa gwiazda i tablice są jeszcze przechowywane.
    To jest temat rzeka – bez rozumnej wieloletniej polityki edukacyjnej nie da się stworzyć rozumnego i mądrego społeczeństwa. Tak trochę, a może i więcej niż trochę, jesteśmy Talibami. I czołg też zniknie. Ale socrealizm w budowlach 1945plus zostanie. No i jak to wytłumaczyć ?
    =M=======

    • Tego niy powinno sie tumaczyc’ tego powinno sie wyzbyc’, abo przinajmiyj, jak juz niy do rady inaczyj, to krytykowac’ i uczciwie nazywac’ po imiyniu. Tyn pancer np to jedne wielke cygan’stwo powtarzane dzisiej tak samo jak za czasow komuny. To wstyd i nic wiyncyj.

  5. Oglondom wiadomos’ci w tyj TV i widza ze na banhofie glywickim powieszono zostaua jakos’ tablica kero je juzas’ policzkym wymierzonym tymu miastu. Juz dzisiej sam godom ze za jakis’ czas ta tablica bydzie zdyjmowano – prosza sie ino zainteresowac’ tom geszichtom (historiom), bo to kolejny bezsynsowny i karygodny incydynt, podobny do tego ze umieszczyniym tablicy pamiontkowyj dlo tego „wspoupracownika” Gruszczyn’skiego. Po roz setny powtarzom wstyd i jeszcze roz wstyd … .

  6. I po co to Panie Czaja, pytam się po co. Co Pan miał na myśli pisząc „kolejny bezsynsowny i karygodny incydynt”. Chyba się Panu coś pomieszało, bo to przecie bzdura jest kompletna coś Pan napisał. Pewnie posiadasz Pan wiedzę rozległą i z tym się zgodzę, ale nie jesteś Pan „alfa i omegą”. Na temat Profesora Rosikonia, a o Nim Pan chyba piszesz, nie masz Pan zielonego pojęcia i obrażasz Pan jedną z czołowych postaci polskiego kolejnictwa. Wrzucasz Go Pan do worka z postaciami, z którymi nie miał nigdy nic wspólnego, choć być może w swoim ponad stuletnim życiu zetknął się z wieloma, dziś na śmietnik wyrzucanymi. Być może, ze tablica ku czci Profesora odsłonięta „banhofie glywickim” nie jest szczególnym dziełem sztuki i być może powinna być odlana z brązu i może powinna być wykonana inaczej – być może, ale to nie powód byś Pan rościł sobie pretensje do nazywania jej jako „jakos’ tablica kero je juzas’ policzkym wymierzonym tymu miastu”. Nic Pana nie upoważnia do takiej opinii. Obraża Pan, podkreślam to jeszcze raz, nieżyjącego już Profesora Rosikonia, obraża Pan setki polskich inżynierów kolejnictwa, których wykształcił i wychował, obraża Pan środowisko kolejarzy polskich, dla którego jednak był autorytetem, obraża Pan wreszcie naszą Uczelnię Politechnikę Śląską, w której pracował przez kilkadziesiąt lat, obrażasz Pan nas. I po co to Panie Czaja, po co ? … po co Pan się szmacisz …?

    • Witom

      Szanowny Panie, prosza sie zainteresowac’ budowom szyrokego toru i towarzyszoncyj tymu tzw „trzeciyj glajzy”. To smutno geszichta wspoupracy polsko-ruskyj i wywozki sprzyntu i ludzi z naszych terynow na wieczno zatrata. Zabarwianie dzisiej tego na kolory pozytywne to skandal. Wiyncyj na tyn temat ale niy byda w takim razie sam szkryflou bo widza ze tak samo jak ta fauszywo tablica powieszono je na szkole we Laband, abo ta paskudno tablica tego komunisty kery zostou zastrzelony przez swoich poplecznikow we Glywicach, tak i ta tablica je parodiom i niczym inkszym, kero Pana i Panu podobnych niy szteruje, – i to w takim razie tyle na temat „szmacynia”. Reszta czas pokoze. Co do kolejarzy to i jo mom we familii kolejarzy i na zicher zodyn z nich niy przikuadou rynki do wspiyrania totalitarnego systymu jakim bou komunizm, wryncz przeciwnie … . Jezeli Pan mo na tyn temat inksze zdanie, co wyczuwo sie z Pana reakcji na pewne tematy i pana komyntarze, to juz jo na to nic niy poradza. Jo syntymyntu do tego zbrodniczego (komunistycznego) systymu niy mom i miec’ niy byda. W tym synsie jeszcze roz powtarzom „wstyd i jeszcze roz wstyd”.

      • Niech Pan nie odwraca kota do góry ogonem. Piszemy o Profesorze Rosikoniu i tablicy Mu poświęconej. Profesor był wybitnym (podkreślam wybitnym) specjalistą budowy dróg żelaznych i mostów kolejowych. Był specjalistą w zakresie szkód górniczych i ich wpływu miedzy innymi na torowiska i wiele innych. Już przed wojną był znanym inżynierem i cenionym nawet przez Niemców. Szkoda, że Pan nic na ten temat nie wie a wyrokuje jak przysłowiowy „prokurator z IPN-u” , doprawdy szkoda. Porównanie z innymi osobami, które Pan imputuje po prostu nie ma sensu. Niech Pan nie wypowiada się o szerokich torach ani o „trzeciej glejzie” bo nie ma Pan na ten temat zielonego pojęcia, poza „obiegowymi bzdurami”, nawet prawdziwego celu ich budowy Pan nie zna, nie mówiąc o szczegółach technicznych. Pociska Pan w tym przypadku kuplety żywcem wzięte z kolejkowych plotek. Co ma do rzeczy przykład kolejarzy w Pańskiej rodzinie, że nie wspierali komunizmu – to znaczy, że nie pracowali na kolei, bo jeśli pracowali to wspierali ten system podobnie jak miliony Polaków przy odbudowie kraju, w fabrykach, kopalniach itp. Wspierali świadomie czy nie ale wspierali bo musieli z czegoś żyć. Komu ma być wstyd, wg. Pana czym kończy Pan swój post – komu pytam się, czy tym, którzy wypruwali sobie flaki za marne pieniądze, żeby utrzymać rodziny, wykształcić dzieci ? Tym ma być wstyd ? Niech się Pan zastanowi nad tym, bo Pańskie sentymenty nikogo nie interesują i są Pańską prywatna sprawą, ale obrażać Panu tych ludzi nie wolno. Nie ma Pan do tego prawa, a może właśnie Pan. Więcej na ten temat nie będę się wypowiadał bo to traci sens a w pyskówki wdawał się nie będę.

        • Niych Pan zapamiynto jedno = Jak jo sam cos’ szkryfna to je to sprawdzone. Sprowokowac’ sie niy dom Panu na zicher. Podpowiedziouech Panu kaj/jak mo Pan szukac’ informacji reszta je Pana sprawom. Pan Marian temat opracuje to wtedy sie Pan przekono ze po roz kolejny Pan rzuco suowa na wiatr. Wielokrotnie tysz Panu tu inni zwracali uwaga na sposob Pan’skich wypowiedzi i wielokrotnie Pan sie zarzegnywou ze Pan tu niy bydzie sie udzielac’. Niych sie Pan nad tym wszyskim zastanowi … .

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko