Cmentarze żydowskie – tajemnice. Część 2

1 KOMENTARZ

  1. „Irek Czaja 8 listopada 2017 at 15:02

    Witom

    Co do narodzin faszyzmu to musza sam wniys’ci’ mauo poprawka = faszyzm niy narodziou sie we Niymcach.
    Faszyzm istniou we wielu krajach przed wojnom – tysz we Polsce. To co Pan miou na mys’li to chyba chodziouo Panu o hitlerowcow i nazistow hitlerowskich. Zresztom podobne faszystowske ruchy som i dzisiej tysz i np we Polsce. Ale proponuja przins’c’ do faszyzmu we Oberschlesien i w Górnym Śląsku. Oczywis’cie tyn ruch miou miejsce i po polskyj stronie podzielonego S’lonska – szykany przeciwko Zydom miauy i miejsce po stronie polskyj. Prosza sie zainteresowac’ przikuadowo geszichtom postaci keryj bouo „Kowal-Lipiński”, ale i inkszych polskich faszystow gos’cioua w latach 30ych naszo s’lonsko ziymia. A sam tysz cos’ z historii czysto polskego faszyzmu jako mauo refleksja:
    http://www.dailymotion.com/video/x3xgox
    Niymiecki faszyzm tysz sie sam rozwijou podobnie jak we inkszych dzielnicach pan’stwa niymieckego – mozno ino miyj miou powazania ws’rod S’lonzokow jak ws’rod inkszych czyns’ci tamtego spoueczyn’stwa pan’stwa niymieckego.
    Sam sednym tematu je tzw „noc krysztauowo” i zydowske kerhofy kere sie ostauy. Co znaczy „sie ostauy” (?), bo te kere przetrwauy rok 1945 jakos’ dopiyro potym naprowdy zaczuy byc’ dewastowane … .
    W tym synsie do dzisiej zastanawiom sie czi faktycznie np pomimo niydozwolonego wywieziynia, dziesiontki lot po wojnie, glywickyj Tory za granica, niy bouo to mondrzejsze niz pozostawic’ jom na dalsze zniszczynie. Tak przinajmiyj znodua sie swojego czasu we rynkach kere jom odrestaurowauy i szanujom w mys’l tyj religii kero jom stworzoua. Totra ta uratowaua sie w czasie „krysztauowyj nocy”, przemycono zostaua dziesiontki lot potym do Nowego Yorku i dzisiej je tam w pewnyj synagodze odrestaurowano, zbadou jom fachowo tysz rabin i co ciekawe na podstawie jyj pisymnyj formy stwierdzic’ poradziou, dziesiontki lot po wojnie, jaki charakter downymi czasy miaua glywicko gmina zydowsko. Naszo gmina miaua downo tymu, w czasach kedy ta Tora boua pisano, gminom o charakterze wyznaniowo-kulturalnym zydowskom, we keryj swoje s’lady odcisua kultura Zydow zarowno wchodu jak i zachodu Europy w sposob umiarkowany – jak by tego niy rozumiec’. Jeszcze roz widac’ sam i w tym synsie charakter jaki zawsze miou Wiyrchny S’lonsk i Glywice, pomimo niyszczyns’c’ kere ze strony naszych somsiadow nos dotknouy. Nasze glywicke Zydy niy byli ino elitom naszego miasta, oni tysz czynsto dowali s’wiadectwo tolerancji i kultury coukyj naszyj glywickyj spouecznosci. A co nom pozostauo to ino zastanowiac’ sie czi dobrze to czi niy, ze ta Tora sie stracioua z naszego miasta, i to tela lot po tym jak straciyli sie z niego i nasze Zydy … (?)

    ps

    geszichta – historia
    sam – tutaj
    tysz – też
    kere – które
    je – jest
    couko – cała

    8 listopada 2017 at 19:42

    I jeszcze cos’ zapomniouech dodac’.
    Same Zaolszany pyskowicke zmuszajom kozdego historyka naszyj ziymi do rozrozniania pojync’; Groß-Zaolschan, Klein-Zaolschan, Städtisch-Zaolschan i Pfarlich-Zaolschan, no i co je rozrozniauo a co dzielouo i skond te roztomaite miana. To ale temat na dugszy tekst by bou. Co do Zydow w Zaolszanach to piyrszym o kerym mi wiadomo boua Zydowka keryj bouo Madlena Aron, a kero kupioua sam dom we roku 1779. Som kerchof (zydowski cmyntorz) zostou tam otwarty we roku 1830ym.

    Za moich czasow we Pyskowicach miyszali jeszcze Zydy i mieli tam swoje malutke „firmy” (lata 80te). Jak to wyglondo dzisiej ?”

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę zatwierdź swój komentarz!
Podaj swoje imię i nazwisko