Urraa! Tawariszczi, urraaa, czyli 100 lat po Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej

Kilkadziesiąt lat temu, jesienne szarugi były sygnałem, że niebawem rozpoczną się rocznicowe akademie poświęcone Rewolucji Październikowej z roku 1917. Dotyczyło to zarówno dzieci szkolnych jak i pracowników zakładów pracy.

Gliwice jak zapewne każde inne miasto w powojennej Polsce, poddawane było presji propagandowej naszego „wielkiego przyjaciela” – Związku Radzieckiego. Symbole radzieckie na stałe wpisały się gliwiczanom do głów i rodzinnych albumów, gdyż namiętnie fotografowali się pod pomnikami ustawionymi ku czci sowietów. Dzieci szkolne masowo uczestniczyły w akademiach Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, opłacając dodatkowo składki członkowskie. Jeden z bardziej urokliwych zakątków miasta otrzymał w latach 50-tych nazwę al. Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (przedtem była to al. Starokłodnicka, obecnie – al. Przyjaźni). Dla kompletu, tuż przy alei ulokowano księgarnię zagraniczną (czyt. radziecką). Co prawda, było to jedyne miejsce, gdzie można było wówczas kupić pięknie ilustrowane bajki dla dzieci, po rosyjsku niestety napisane, ale ważne były dla dzieciaków przecież kolorowe obrazki a nie rosyjskie bukwy. Dopiero niedawno gliwiczanie dowiedzieli się, że to przedwojenny tzw. Dom Tekstylny Weichmanna o wielkiej wartości architektonicznej. Pięknie zadrzewiona obecna ulica Armii Krajowej pyszniła się wówczas też inna nazwą – Czerwonej Armii, ustanowioną ku czci tejże.

Właściwie cały kraj przyzwyczaił się do takiego stanu rzeczy i nikogo już nie interesowało, dlaczego rewolucję październikową świętuje się akurat w listopadzie. Mieliśmy już wtedy dokładnie wyprane z rozumu mózgi.

W dużo większym jednak stopniu, indoktrynacja ludności odbywała się w sercu rewolucji – ZSRR. Śladem takim jest kartka pocztowa wysłana do jednej z gliwiczanek w listopadzie roku 1973. Na odwrocie nieznany nam Jewgienij pisze po rosyjsku do Ireny :„Pozdrawiam Cię z wielkim świętem 7 listopada. Życzę Ci powodzenia w nauce, pracy i wielu lat życia”.
Przyszłoby Państwu do głowy wysłać życzenia z okazji np. święta Odrodzenia 22 lipca czy 1 Maja?

Jak odbywało się takie pranie naszych mózgów? Poniższy tekst zarządzenia polskiego Ministerstwa Oświaty z roku 1948 wyjaśnia sprawę.

ZARZĄDZENIE MINISTERSTWA OŚWIATY Nr VI W – 2319/48 z dnia 26 października 1948 r. w sprawie Rocznicy W. Październikowej Rewolucji Socjalistycznej.

„Dnia 7 listopada przypada 31 rocznica Wielkiej Październikowej Rewolucji Socjalistycznej. Wielka Rewolucja Październikowa oddała władzę w ręce ludu pracującego i stworzyła po raz pierwszy w dziejach ludzkości fundamenty pod budowę państwa socjalistycznego, utorowała drogę do socjalizmu innym narodom, tworząc nową erę nie tylko w historii narodów ZSRR, ale i całego świata. Dzień ten stanowi datę szczególnie ważną w naszych dziejach. Odzyskanie niepodległości po pierwszej wojnie światowej zawdzięcza Polska obaleniu caratu i zwycięstwu Wielkiej Rewolucji Październikowej.

Po drugiej wojnie światowej po raz wtóry Polska odzyskała niepodległość i wróciła na ziemie zachodnie dzięki krwawej, ofiarnej i zwycięskiej walce Czerwonej Armii, Armii Narodów Związku Radzieckiego z faszystowskim najeźdźcą. Związkowi Radzieckiemu zawdzięczamy także pomoc w odbudowie zniszczonego kraju oraz zdecydowaną obronę naszych granic zachodnich przeciwko zakusom międzynarodowego imperializmu.

Związek Radziecki stanowi potężną siłę w walce o trwały pokój światowy, postęp i demokrację. Dookoła Związku Radzieckiego skupiają się wszystkie narody miłujące pokój w walce z imperializmem amerykańskim zagrażającym suwerenności narodów. Rewolucja Październikowa jest ważnym świętem mas pracujących całego świata dla wszystkich państw Demokracji Ludowej i dla nas Polaków.

W dniu 6 listopada należy przeprowadzić we wszystkich szkołach wykłady i pogadanki o Wielkiej Rewolucji Październikowej. Dyrekcje szkół i zakładów wychowawczych winny okazać jak najdalej idącą pomoc organizacjom młodzieżowym i wszelkim instytucjom prowadzącym tę akcję w urządzaniu akademii i obchodów poświęconych upamiętnieniu Rewolucji Październikowej i zapoznaniu młodzieży z osiągnięciami ZSRR oraz jego rolą w świecie. Materiały do pogadanek przesyła się oddzielnie.”

ZARZĄDZENIE MINISTERSTWA OŚWIATY Nr GM-zagr.-5041/48 z dnia 27 września 1948 r.
sprawa Miesiąca Pogłębienia Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Zarząd Główny Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej organizuje w czasie od 6. X. 1948 r. ,.Miesiąc Pogłębienia Przyjaźni Polsko-Radzieckiej”.

W miesiącu tym przypada rocznica rewolucji „październikowej” w Rosji z roku 1917. Przyniosła ona wyzwolenie spod jarzma carskiego ludom i narodom uciskanym, uznała prawo Polski do niepodległości i zjednoczenia jeszcze przed powstaniem państwa polskiego przez dekret z sierpnia 1918 r. podpisany przez Lenina. Nowy ustrój oparty na zasadzie sprawiedliwości społecznej i gospodarki planowej umożliwił wspaniałe zwycięstwo w wojnie z najeźdźcą hitlerowskim.
w. z. Dyrektora Departamentu
mgr J. Barbag

Marian Jabłoński 2017