Zabytkowa kopalnia węgla kamiennego „GUIDO” w Zabrzu

(na podstawie https://pl.wikipedia.org/wiki/Zabytkowa_Kopalnia_W%C4%99gla_Kamiennego_Guido )
Nieczynna kopalnia węgla kamiennego (nadanie górnicze z 2 października 1855 roku, eksploatacja od 1871 do 1928 roku[1], od około 1887 roku część kopalni Delbrück, po 1945 roku część kopalni Makoszowy, od 1 lipca 1967 roku część wyrobisk przeznaczona na Kopalnię Doświadczalną Węgla Kamiennego M-300, którą postawiono w stan likwidacji 1 lipca 1996 roku w Zabrzu, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego; część wyrobisk jest udostępniona do zwiedzania jako podziemne trasy turystyczne; obiekt należy do Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.
Jako pierwszy zaczęto drążyć szyb Barbara. Wkrótce napotkano w nim jednak kurzawkę i natrafiono na uskok tektoniczny, co w 1856 roku spowodowało, po wykonaniu zaledwie 30 metrów, przerwanie drążenia szybu. Równolegle podjęto drążenie szybu Concordia, w którym wkrótce założony został pierwszy poziom wydobywczy 80 m. Tu jednak prace również napotkały na trudności związane z zaburzeniami tektonicznymi, skutecznie utrudniającymi wydobycie. W 1862 r. na głębokości 117 m szyb Concordia przerwał warstwę wodonośną i został zatopiony. Aby zgromadzić kapitał inwestycyjny na jego odwodnienie i dalsze roboty górnicze Donnersmarck zawiązał spółkę z Górnośląskim Towarzystwem Kolejowym.
W latach 90. XX wieku kopalnia doświadczalna należała do Gliwickiego Centrum Mechanizacji Górnictwa KOMAG. 1 lipca 1996 roku kopalnia doświadczalna M-300 została postawiona w stan likwidacji, a w 1997 roku zmieniono formę likwidacji kopalni na przekształcenie jej w skansen, 15 listopada 1999 roku majątek kopalni został przekazany Gliwickiej Spółce Węglowej. W czerwcu 2007 roku wznowiono ruch turystyczny. Na zdjęciach pokazujemy fragmenty najnowszej trasy turystycznej kopalni Guido.

Zabytkowa kopalnia soli jadalnej „WIELICZKA”

(na podstawie https://pl.wikipedia.org/wiki/Kopalnia_soli_Wieliczka)

Kopalnia Soli „Wieliczka” to jeden z najcenniejszych zabytków kultury materialnej i duchowej na ziemiach polskich, rocznie odwiedzany przez ponad milion turystów z całego świata.
Kopalnia soli kamiennej, w Wieliczce pod Krakowem od XIII wieku do 1772 wspólnie z kopalnią soli „Bochnia” wchodziła w skład żup krakowskich. Sole wydobywane w kopalni pochodzą z miocenu.
W 1976 roku kopalnia wpisana została do krajowego rejestru zabytków. Dwa lata później wpisana przez UNESCO na pierwszą Listę światowego dziedzictwa. W 1989 roku Kopalnia Soli „Wieliczka” poszerzyła Listę Światowego Dziedzictwa Zagrożonego, z której została skreślona w 1998 roku. Od 1994, to także pomnik historii Polski. 30 czerwca 1996 roku zaprzestano całkowicie eksploatacji złoża. Do kopalni Wieliczka należała także Kopalnia Otworowa Barycz działająca w latach 1924–1998. Zlikwidowana, na jej miejscu znajduje się wysypisko odpadów komunalnych.

Zabytkowa kopalnia węgla kamiennego „KRÓLOWA LUIZA” w Zabrzu

(na podstawie http://www.sztolnialuiza.pl)
Kopalnia Królowa Luiza to przede wszystkim podziemny park maszyn górniczych, zlokalizowany w dawnych wyrobiskach „Królowej Luizy” oraz rozbudowana przestrzeń naziemna z tematycznymi parkami rozrywkowo-edukacyjnymi. Ta część Sztolni powstała przede wszystkim z myślą o rodzinach z dziećmi oraz zorganizowanych grupach szkolnych.
Zaledwie kilkadziesiąt metrów pod powierzchnią miasta kryją się podziemne wyrobiska, w których na każdym kroku można poczuć fascynującą historię miejsca i zobaczyć ślady wielkiej rewolucji przemysłowej. Pod koniec XVIII wieku w tych okolicach odkryto pokłady węgla kamiennego i wkrótce rozpoczęto budowę Kopalni Królowa Luiza oraz Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej, łączącej Zabrze i Chorzów. 14-kilometrowa Sztolnia, której drążenie siłą niemal wyłącznie ludzkich mięśni trwało aż 64 lata, okazała się najdłuższą budowlą hydrotechniczną w europejskim górnictwie węglowym. Trasa obejmuje wyrobiska zarówno sztolni, jak i kopalni, w przekrojowy sposób obrazując, jak rozwijała się technika górnicza od końca XVIII wieku do czasów współczesnych. Podczas gdy czas przemysłu ciężkiego powoli się kończy, poindustrialne obiekty Zabrza zyskują nowe funkcje – dla podziemnych wyrobisk rozpoczęła się era turystyki. Przywrócenie wyrobisk sztolni do stanu umożliwiającego prowadzenie ruchu turystycznego było niełatwym zadaniem. Udrożniony został 2,5-kilometrowy, zabrzański odcinek Sztolni, w którym zalegały ogromne ilości mułu, przy czym nikt nie wiedział, jaki jest faktyczny stan obiektu. Prace rozpoczęto w 2009 roku, a w ich trakcie odkrywano coraz to nowe, niezwykłe fragmenty dawnych podziemi, takie jak chodnik wykuty w pokładzie węgla, wyrobiska prowadzące ze Sztolni do poziomu 80 kopalni Królowa Luiza. Zdecydowano się też na udrożnienie drugiej, północnej nitki Sztolni.

Kopalnia soli „KŁODAWA” (zdjęcia Leon Hupka)

(na podstawie http://www.sol-klodawa.com.pl )
Kopalnia Soli „Kłodawa” administracyjnie położona jest w województwie wielkopolskim, powiat Koło, przy trasie międzynarodowej A2, w połowie drogi pomiędzy Poznaniem i Warszawą. Sól kamienna (kopalna) wydobywana jest w kopalni już od ponad pół wieku.
Począwszy od 1937r. na obszarze tym prowadzone były badania grawimetryczne z ramienia Państwowego Instytutu Geologicznego. Już po kilku dniach pracy ekipa badawcza doszła do przeświadczenia, że na terenie tym występuje płytko ukryty, potężny wysad solny.
Przerwane wybuchem II Wojny Światowej badania kontynuowano w latach okupacji niemieckiej, a także później – uzyskując zarys wielkich struktur soli kamiennej oraz soli magnezowo-potasowych w obrębie osi Izbica Kujawska – Kłodawa – Łęczyca. Długość struktury wynosi 63 km, natomiast jej szerokość wynosi 4 km. Na podstawie wierceń stwierdzono, że na środkowym odcinku struktury soli zalegającej na głębokości ok. 6000m ruchy górotwórcze spowodowały wypiętrzenie cechsztyńskich mas solnych ku powierzchni tak, że przykrywający je nakład ma miejscami grubość zaledwie 100 m.
Kłodawski wysad solny – największy na Niżu Polskim – ma długość 26 km, a maksymalną szerokość 2 km. W 1950r. rozpoczęto głębienie pierwszego szybu, a w 1956r. wydobyto pierwsze tony soli kamiennej.
Szczytowe pod względem ilości wydobywanej soli były lata 70-te, w tym okresie w Kopalni „Kłodawa wydobywano ponad milion ton soli rocznie. Sól w Kopalni Soli „Kłodawa” urabiana jest tradycyjną metodą górniczą, systemem komorowo-filarowym. Przykładowe wymiary komór eksploatowanych w naszej kopalni wynoszą około: 15 metrów szerokości, 15 m wysokości i długości nawet powyżej 200m, a łączna wielkość pustek wyeksploatowanych komór przekracza 15 mln m3.Tradycyjna metoda górnicza pozwala w pełni zachować stworzone przez przyrodę naturalne walory naszej soli.
Kłodawska sól jest minerałem o wysokim stopniu czystości i nie wymaga procesów wzbogacania. Ponadto stanowi ona bogate źródło „pierwiastków życia”, czyli mikroelementów niezbędnych do prawidłowego, zdrowego funkcjonowania organizmu człowieka. Skład mikroelementów w soli kłodawskiej zbliżony jest do ich zawartości w płynie ustrojowym organizmu ludzkiego. W soli tej zawarte są (już od 250 mln lat): magnez, mangan, żelazo, cynk, miedź, wapń, potas, selen i in.
Z racji swych fizyko-chemicznych właściwości Kłodawska Sól Kamienna znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach gospodarki, m.in.:jako sól spożywcza do bezpośredniego spożycia, w przetwórstwie rybnym, w przemyśle spożywczym, w garbarstwie, w gospodarce hodowlanej, w przemyśle chemicznym, w zimowym utrzymaniu dróg, w rolnictwie, jako nawóz, w ciepłownictwie, w procesie zmiękczania wody, jako sól lecznicza-kąpielowa.  Sól tę można zakupić w sklepie firmowym prowadzącym również sprzedaż wysyłkową.